ಇಲ್ಲಿದೆ ದಸರಾ ಹಬ್ಬದ ಮಹತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ

ದಸರಾ ಹಬ್ಬವು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಗೂ ಪವಿತ್ರ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ವಿಜಯದಶಮಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ದುರ್ಗಾದೇವಿಯು ರಾಕ್ಷಸ ಮಹಿಷಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ದಿನವೆಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ದುಷ್ಟರ ಮೇಲೆ ಸತ್ಪ್ರಭಾವದ ಜಯವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುವ ಈ ಹಬ್ಬವು ಧಾರ್ಮಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ.

ದಸರಾ ಹಬ್ಬದ ಇತಿಹಾಸ

ದಸರಾ ಹಬ್ಬದ ಮೂಲವನ್ನು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ ಮಹಿಷಾಸುರ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನು ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಅಜೇಯವಾದ ವರವನ್ನು ಪಡೆದು ದೆವ್ವಗಳನ್ನೂ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಕಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ದೇವತೆಗಳು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ದುರ್ಗಾದೇವಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಆಕೆ ಮಹಿಷಾಸುರನನ್ನು ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಸಂಹರಿಸಿದಳು. ಹತ್ತನೇ ದಿನವನ್ನು ವಿಜಯದಶಮಿ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿಯೂ ಈ ದಿನ ರಾಮನು ರಾವಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಸೀತೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ ದಿನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ದಸರಾ ಹಬ್ಬವು ಸತ್ಯದ ಜಯ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟರ ನಾಶದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.

ದಸರಾ ಹಬ್ಬದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ

ದಸರಾ ಹಬ್ಬವು ದೇವಿ ಆರಾಧನೆಯ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ನವರಾತ್ರಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ಒಂಬತ್ತು ದಿನಗಳು ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಮೂರು ದಿನಗಳು ದುರ್ಗಾದೇವಿಗೆ, ಮುಂದಿನ ಮೂರು ದಿನಗಳು ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಮೂರು ದಿನಗಳು ಸರಸ್ವತಿ ದೇವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜೆಗಳು, ಆರತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಹೋಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ದಶಮಿಯ ದಿನ ದೇವಿಯ ವಿಜಯೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಬ್ಬವು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟದಿಂದ ಸತ್ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುವ ಮಾನವ ಜೀವನದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಮೈಸೂರು ದಸರಾದ ವೈಭವ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಹಾರಾಜ ವಾಡೆಯ ಪರಂಪರೆಯ ಹಬ್ಬವಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಸರಾ ಹಬ್ಬವು ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ರೂಪ ಪಡೆದಿತ್ತು. ನಂತರ ಮೈಸೂರು ಒಡೆಯರು ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ರಾಜಮಹೋತ್ಸವದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯು ದಸರಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ಕೋಟೆಯು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಬಲ್ಬುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಜಂಬೂಸವಾರಿ ಮತ್ತು ರಾಜಮೆರವಣಿಗೆ

ಮೈಸೂರು ದಸರಾದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ಜಂಬೂಸವಾರಿ. ವಿಜಯದಶಮಿಯಂದು ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಯ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಅಲಂಕೃತವಾದ ಅಂಬಾರಿ ಹಾವಿನ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಿ ರಾಜಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆ, ನಾದಸ್ವರ ವಾದ್ಯಗಳು, ನೃತ್ಯಗಾರರು, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು, ಜನಪದ ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಮೆರವಣಿಗೆಯು ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯಿಂದ ಬನ್ನಿಮಂಟಪದವರೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಜನಸಾಗರವು ದೇವಿಯ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯಲು ಹಾಗೂ ಮೆರವಣಿಗೆಯನ್ನು ನೋಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸೇರುತ್ತದೆ.

ಬನ್ನಿ ಮರದ ಮಹತ್ವ

ದಸರಾ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಬನ್ನಿ ಮರದ ಪೂಜೆಗೂ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ರಾಮಾಯಣದ ಪ್ರಕಾರ ರಾಮನು ರಾವಣನ ಮೇಲೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೊರಡುವ ಮೊದಲು ಬನ್ನಿ ಮರದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ವಿಜಯದಶಮಿಯಂದು ಬನ್ನಿ ಮರದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಶುಭಕಾರ್ಯವೆಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಆಚರಣೆ ಸೌಹಾರ್ದತೆ ಮತ್ತು ವಿಜಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.

ದಸರಾ ಹಬ್ಬದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಂಶಗಳು

ದಸರಾ ಹಬ್ಬವು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಇದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉತ್ಸವವೂ ಆಗಿದೆ. ಮೈಸೂರು ನಗರದಲ್ಲಿ ದಸರಾ ಪ್ರದರ್ಶನ, ಕಲೆ, ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ, ನಾಟಕ, ಜನಪದ ಕಲೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ದಸರಾ ವೇಳೆ ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಕಲಾವಿದರು ಬಂದು ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ದಸರಾ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಗಳು, ಯುವಜನ ಮೇಳಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ಈ ಹಬ್ಬದ ಭಾಗವಾಗಿವೆ.

ದಸರಾ ಮತ್ತು ನವರಾತ್ರಿ ಆಚರಣೆಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ

ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ದಸರಾ ಹಬ್ಬವು ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಮಲೀಲೆಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ರಾವಣದ ಬೊಂಬೆ ದಹನ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆಯು ಅದ್ಭುತ ಶೋಭೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗುಜರಾತಿನಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಾ ಮತ್ತು ಡಾಂಡಿಯಾ ನೃತ್ಯಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ. ಹೀಗೆ ಈ ಹಬ್ಬವು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಏಕತೆ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ದಸರಾ ಹಬ್ಬದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂದೇಶ

ದಸರಾ ಹಬ್ಬವು ಕೇವಲ ದೇವಿಯ ವಿಜಯೋತ್ಸವವಲ್ಲ, ಅದು ಮಾನವ ಜೀವನದ ಒಳ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ಸಾರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೊಳಗಿನ ದುಷ್ಟ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸತ್ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದು ಈ ಹಬ್ಬದ ಸಾರಾಂಶವಾಗಿದೆ. ದುರ್ಗಾದೇವಿಯು ಮಹಿಷಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಕಥೆ ನಮಗೆ ಧೈರ್ಯ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದ ದಸರಾ

ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಸರಾ ಹಬ್ಬವು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಜನರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷವಾಗಿ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನವರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ವಿಜಯದಶಮಿಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಬೋಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಯುಗದಲ್ಲೂ ಈ ಹಬ್ಬದ ಪರಂಪರೆಯು ಉಳಿದಿದ್ದು, ಜನರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೂಲಕ ಹಬ್ಬದ ಶುಭಾಶಯಗಳನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ದಸರಾ ಹಬ್ಬವು ಸತ್ಯದ ಜಯವನ್ನು ಸಾರುವ, ಧೈರ್ಯ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ತುಂಬಿದ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಬ್ಬವು ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವೈಭವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ವಿಶ್ವದ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಹಬ್ಬವಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ವೈಭವವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೆಮ್ಮೆಯಾಗಿದೆ. ದಸರಾ ಹಬ್ಬವು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸತ್ಸಂಕಲ್ಪದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಬೀಜಿಸುವ ಮಹತ್ತರ ಉತ್ಸವವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಬ್ಬದ ಮೂಲಕ ನಾವು ಸತ್ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕು, ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದು ದಸರಾ ಹಬ್ಬದ ನಿಜವಾದ ಸಂದೇಶ.