ಕರ್ನಾಟಕದ 17 ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಹೆಸರುಗಳು
ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಲವಾರು ವೀರರು ದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಬಲಿದಾನ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ತ್ಯಾಗ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ದೇಶಪ್ರೇಮದಿಂದ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಗೊಂಡಿತು. ಈ ಹೋರಾಟಗಾರರು ಕೇವಲ ಗುರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲದೇ, ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಚಳುವಳಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಬೀಜ ಬಿತ್ತಿದರು. ಈಗ ನಾವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ೧೫ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅವರ ಸೇವೆಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ.
ಕೆಂಪೇಗೌಡ
ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಕೇವಲ ಶಿಲ್ಪಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಗಾರನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ತನ್ನ ಜನರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ ಧೀರನೂ ಆಗಿದ್ದ. ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವರಾಜ್ಯದ ಬಯಕೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿತ್ತು. ಅವರು ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆ, ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಜನಪರ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ ರಾಷ್ಟ್ರಭಾವನೆಗೆ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಹಾಕಿದರು.
ಕಿಟ್ಟೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ
ಕಿಟ್ಟೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ. 1824ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಕಿಟ್ಟೂರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗದಿಂದ ಅಜರಾಮರರಾದರು. ಅವರ ಮಗನ ಮರಣದ ನಂತರ ಬ್ರಿಟಿಷರು ದತ್ತಕ ನೀತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ ಕಿಟ್ಟೂರನ್ನು ಕಬಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ ರಾಣಿ ಅದನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದರು. ಅವರು ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಿಂತನೆಯ ಬಿಂಬವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು.
ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ
ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಪರ ಹೋರಾಡಿದ ಧೀರ ಸೇನಾನಿ. ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಗುಹಾ ಯುದ್ಧ ನಡೆಸಿ ಜನರನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿದರು. ಬಂಧನಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ 1830ರಲ್ಲಿ ಹುತಾತ್ಮರಾದರೂ ಅವರ ಶೌರ್ಯ ಕಥೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಜನರ ಹೃದಯಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿವೆ. ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಬಿರುಸು ಮೂಡಿಸಿದರು.
ಉಯ್ಯಾಲವಾಡ ನರಸಿಂಹ ರೆಡ್ಡಿ
ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಥಮ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದವರಲ್ಲಿ ನರಸಿಂಹ ರೆಡ್ಡಿಯ ಹೆಸರು ಪ್ರಸ್ತಾಪನೀಯ. 1846ರಲ್ಲಿ ಅವರು ರೈತರ ಪರವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಬಂಡೆತ್ತಿದರು. ಅವರ ಚಳುವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಲವಾರು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಜನರನ್ನು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದತ್ತ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು. ಕೊನೆಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಮೃತ್ಯುದಂಡ ವಿಧಿಸಿದರು.
ಹೈದರಾಳಿ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್
ಹೈದರಾಳಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಪುತ್ರ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಕಾದ ಹೋರಾಟಗಾರರು. ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ವಿಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಯುದ್ಧ ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾಗಿದ್ದರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವವನ್ನೇ ಅರ್ಪಿಸಿದರು. 1799ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹುತಾತ್ಮರಾದರು. ಅವರು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.
ಸುರಪುರದ ವೀರನಾರಾಯಣ
ಸುರಪುರದ ರಾಜ ವೀರನಾರಾಯಣರು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಒಪ್ಪದ ಹೋರಾಟಗಾರರು. 1857ರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಮರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ಪ್ರಜೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕೇವಲ 18ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಲಿದಾನವಾದರು. ಅವರ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ದೇಶಭಕ್ತಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿದೆ.
ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಗಂಗಾಧರರಾವ್ ದೇಶಪಾಂಡೆ
ಗಂಗಾಧರರಾವ್ ದೇಶಪಾಂಡೆ ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಸಹಪಾಠಿಯಾಗಿದ್ದು, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಚಳುವಳಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 1924ರಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನದ ಯಶಸ್ವಿ ಆಯೋಜಕರಾಗಿದ್ದರು. ಗಾಂಧೀಜಿ ಅವರಿಗೆ ಕರ್ಣಾಟಕದ ಗಾಂಧಿ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಅವರು ಅಸಹಕಾರ ಚಳುವಳಿ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದರು.
ಸಿದ್ಧಪ್ಪ ನಾಯ್ಕ
ಸಿದ್ಧಪ್ಪ ನಾಯ್ಕ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಸಶಸ್ತ್ರ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದರು. ಅವರು ಜನರನ್ನು ಏಕೀಕರಿಸಿ ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಧ್ವಜ ಹಾರಿಸಿದರು. ಅವರ ಹೋರಾಟವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬಿತು. ಬಂಧನಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ ಸಹ ಅವರು ತಮ್ಮ ದೃಢನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ.
ಶಿವಪ್ಪ ನಾಯಕ
ಶಿವಪ್ಪ ನಾಯಕರು ಕೆಳದೇವಾಡಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಯಕರು. ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಜನರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಅವರ ಆಡಳಿತ ಶೈಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತದ ಮಾದರಿಯನ್ನೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.
ಕಾಂಚನಹಳ್ಳಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪ
ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಅವರು ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಅಸಹಕಾರ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಅವರು ಖಾದಿ ಧರಿಸಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಿದರು. ಹಲವು ಬಾರಿ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಗಾದರೂ ತಮ್ಮ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸೇವೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯ ಬೆಳಕಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು.
ಟಾಂಗಡಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ
ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ. ಅವರು ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳುವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಜನರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಅಗತ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ದೇಶಸೇವೆ ಮಾಡಿದವರು.
ಕಂಪನಹಳ್ಳಿ ಬಸಪ್ಪ
ಬಸಪ್ಪ ಅವರು ರೈತರ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ ಧೀರ ಯೋಧ. ಬ್ರಿಟಿಷರ ತೆರಿಗೆ ನೀತಿಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದರು. ಅವರ ಹೋರಾಟವು ರೈತರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಶಕ್ತಿ ತುಂಬಿತು. ಬಂಧನಕ್ಕೊಳಗಾದರೂ ಅವರು ಹಿಂಜರಿಯಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಸೇವೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿತು.
ಕಾಕನೂರು ಚನ್ನಬಸಪ್ಪ
ಚನ್ನಬಸಪ್ಪ ಅವರು ಖಾದಿ ಚಳುವಳಿ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪು ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು. ಜನರಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ, ಸಹನೆ ಮತ್ತು ಏಕತೆ ಮೂಡಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸಿದರು. ಅವರ ಬಲಿದಾನವು ಜನರಿಗೆ ಅಹಿಂಸೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಬೋಧಿಸಿತು.
ಹಿರಿಯೂರಿನ ಹನುಮಂತಪ್ಪ
ಹನುಮಂತಪ್ಪ ಅವರು 1942ರ ಭಾರತ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗು ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಕೂಗಿದರು. ಬಂಧನಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ ಸಹ ಅವರು ಹೋರಾಟವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ದೃಢಸಂಕಲ್ಪ ಯುವಕರಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಹೆಮ್ಮಿಗೇಪಾಳ್ಯದ ರಂಗಪ್ಪ ನಾಯ್ಕ
ರಂಗಪ್ಪ ನಾಯ್ಕ ಅವರು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದ ವೀರರು. ಅವರು ಅರಣ್ಯ ಜನಾಂಗದವರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದರು. ಅವರ ಚಳುವಳಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಜನಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಮೂಡಿಸಿತು. ಅವರ ಸೇವೆ ದೇಶದ ಏಕತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಈ ೧೫ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು ಕೇವಲ ಇತಿಹಾಸದ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲ, ಅವರು ನಿಜವಾದ ದೇಶಭಕ್ತರ ಪ್ರತೀಕ. ಅವರ ತ್ಯಾಗ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠೆಯು ಇಂದು ಸಹ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಅವರಿಂದ ಕಲಿಯಬೇಕಾದ ಪಾಠವೆಂದರೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಕ್ಕು ಎನ್ನುವುದಲ್ಲ, ಅದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯೂ ಆಗಿದೆ. ಇವರು ತೋರಿಸಿದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದು ರಾಷ್ಟ್ರಭಕ್ತಿ, ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸೆಯ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯನ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಈ ವೀರರ ಕಥೆಗಳು ಎಂದಿಗೂ ಮರೆಯಾಗದ ಪ್ರೇರಣೆಯ ದೀಪಗಳಾಗಿವೆ.